gototopgototop

Alliance for Social Dialogue

:: संक्रमणकालमा नेपाल मासिक अद्यावधिक Monthly Updates प्रधानमन्त्री र माओवादी अध्यक्ष दवावमा ( फागुन २८– चैत्र ४)
आइतवार, 18 मार्च 2012 12:38

प्रधानमन्त्री र माओवादी अध्यक्ष दवावमा ( फागुन २८– चैत्र ४)

एकीकृत नेकपा माओवादी, नेपाली कांग्रेस र एमालेका शिर्ष नेताहरुबीच सात बुँदे सहमति अनुसार नै सेना समायोजन गर्ने र त्यसको टुंगो लगाउने जिम्मेवारी सेना समायोजन विशेष समितिलाई दिने सहमति भयो । शान्ति प्रक्रियाको काम अघि नबढेसम्म संविधान निर्माणको काम पनि अघि नबढाउने कांग्रेस र एमालेको अडान कायमै रहेका बेला विशेष समितिको बैठक बस्यो । बैठकमा प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले सेना समायोजनको प्रस्ताव पेश गरे । कांग्रेस र एमालेका तर्फबाट समितिमा रहेका सदस्यहरुले प्रधानमन्त्रीको प्रस्ताव ‘सात बुँदे सहमति र प्रचलित ऐन–कानून विरोधी भएको’ आरोप लगाए । उनीहरुले प्रधानमन्त्रीको प्रस्तावले शान्ति प्रक्रियालाई नै प्रभावित पार्ने आशंका समेत व्यक्त गरे ।

सेना समायोजन विशेष समितिको अर्काे बैठक भएपनि सेना समायोजनमा भने प्रगति हुन सकेन । कांग्रेस र एमालेका नेताहरुले प्रधानमन्त्रीको प्रस्तावले ‘सेनाभित्र सेना बनाउने खोजेको, महानिर्देशनालयको ढाँचा नमिलेको, दर्जा र मापदण्ड समेत नमिलेको’ आरोप लगाए । उनीहरुले एक पद बढुवा गर्ने र लडाकुहरुले लिने तालिम अवधि छोट्याउनु सात बुँदे सहमति विपरित भएको जिकिर गरे । यता प्रधानमन्त्री भट्टराईले समायोजनका क्रममा माओवादी लडाकुले पाउने माथिल्लो तहबारे केही लचिलो हुन आग्रह गरेपनि कांग्रेस र एमाले भने आफ्नो अडानवाट टसमस भएनन ।

कांग्रेस र एमालेले सेनानी भन्दामाथिको पद दिन नसकिने भनिरहँदा माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र प्रधानमन्त्री भट्टराईले लडाकुका कमाण्डरहरुसँग छलफल गरे । कमाण्डरहरुले सहायक रथी भन्दा तल सम्झौता नगर्न नेतृत्वलाई सझुाव दिए । यही बेला माओवादीका उपाध्यक्ष मोहन बैद्य पक्षका नेताहरुको छलफल भयो । उनीहरुले प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिन उपाध्यक्ष बाबुराम भट्टराईले आलटाल गरेको आरोप लगाए । र, यो समुहले प्रधानमन्त्रीको राजीनामाको मागलाई चर्काउने तयारी गर्यो । त्यस अतिरिक्त अवकाश प्राप्त लडाकुहरुको दाङमा राष्ट्रिय भेला आयोजना गरे जसप्रति दाहाल र भट्टराई पक्षले भने आपत्ति जनायो ।

बैद्य पक्षले संयुक्त राष्ट्रिय जनसंघर्ष समितिका नाममा छुट्टै पत्रकार सम्मेलन गरी प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले तत्काल राजीनामा नदिए सडक र सदनमा संघर्ष गर्ने उद्घोष गर्यो । पार्टी सचिव समेत रहेका सीपी गजुरेलले भट्टराईले राजीनामा नदिए संसदमा अविश्वासको प्रस्ताव ल्याउने समेत चेतावनी दिए । भट्टराईको राजीनामा लागि पहल गर्छु भनी आश्वासन दिएर पनि सोही अनुसार काम नगरेको भन्दै गजुरलेले पत्रकार सम्मेलनमा अध्यक्ष दाहालको पनि आलोचना गरे ।

बैद्य पक्षले संविधानमा समावेश गर्नुपर्ने भन्दै २० वटा बुँदा समेत सार्वजनिक गर्यो । जसमा समानुपातिक प्रतिनिधित्व सहितको जनताबाट प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी राष्ट्रपति, उत्पीडित जातिको आत्मनिर्णयको अधिकार सहितको प्रादेशिक स्वायत्त शासनको व्यवस्था गरिनुपर्ने, संविधानको व्याख्या र राजनीतिक मुद्दालाई संवैधानिक अदालतबाट किनारा लगाउनुपर्ने, क्राान्तिकारी भूमि सुधार व्यवस्था गरी हदबन्दी भन्दा बढीको जमिन भूमिहिन र सुकुम्वासीलाई विना मुअब्जा वितरण गर्नुपर्ने लगायतका छन् ।

यता संविधानका विवादित विषयमा सहमति जुटाउन नसकेपछि दलहरुको आग्रहमा संविधानसभा कार्यव्यवस्था समितिले ती मुद्दा टुंगो लगाउन दश दिन म्याद थप्ने निर्णय गर्यो । दलहरुबीच सहमति हुन नसक्दा संविधानसभा संवैधानिक समितिको बैठक मुद्दामा प्रवेश गर्न सकेन । शान्ति र संविधान जारी गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दै आएका प्रधानमन्त्री भट्टराईले शान्ति र संविधान निर्माणमा आफूलाई दलहरुले सहयोग नगरेको आरोप लगाए । दलहरुबीच शान्ति र संविधानबारे सहमति नभएको बेला राष्ट्रपति रामवरण यादवले माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल, कांग्रेस सभापति सुशील कोइराला, एमाले अध्यक्ष झलनाथ खनाल र संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेशी मोर्चाका विजयकुमार गच्छदारलाई शितलनिवासस्थति आफ्नै निवासमा बोलाई शान्ति र संविधान निर्माणबारे चासो ब्यक्त गरे । राष्ट्रपति यादवले शान्ति प्रकृया टुंगो लगाइ बेलैमा संविधान जारी गर्नका लागि गम्भीर भएर लाग्न पनि दलका नेताहरुलाई सुझाव दिए ।

मुख्य गतिविधि


फागुन २८

माओवादी, कांग्रेस र एमालेका शिर्ष नेताबीच सिंहदरबारमा वार्ता । सात बुँदे सहमति अनुसार नै सेना समायोजन गर्ने सहमति । समायोजनमा सहमति गर्ने जिम्मा सेना समायोजन विशेष समितिलाई दिने सहमति भएको नेताहरुको भनाइ ।
संवैधानिक समितिको बैठक । प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईद्वारा शान्ति प्रक्रिया र संविधान निर्माणमा विपक्षी दलहरुले काम गर्न नदिएको आरोप । आफूलाई घेरा बन्दीमा पारेको आरोप ।
सविधानसभा अध्यक्ष सुवास नेम्वाङद्वारा माओवादी, कांग्रेस र एमालेका शिर्ष नेताहरुसँग आफ्नै कार्यकक्षमा भेट । संविधान निर्माणबारे छलफल । माओवादी अध्यक्ष दाहाललाई अर्जेन्टीनाका फुटबल खेलाडी मेसी बन्न सुझाव ।
माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल, प्रधानमन्त्री बाबुाराम भट्टराई सहित ३ सय ६७ वटा मुद्दा फिर्ता लिने सरकारको निर्णय विरुद्ध सर्वाेच्च अदालतमा रिट दायर ।
कांग्रेस वरिष्ठ नेता शेरबहादुर देउवा विराटनगरमा । आगामी जेठ १४ गतेभित्र संविधान बन्न नसके २०४७ सालको संविधान संशोधन गरी लागू गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त । राजसंस्थाको ठाउँमा राष्ट्रपति राखेर जान सकिने भनाइ ।
मधेशी जनअधिकार फोरमका अध्यक्ष विजयकुमार गच्छदार जनकपुरमा । आगामी जेठ १४ गतेभित्र शान्ति र संविधान पूरा नभए मुुलुक विखण्डनमा जान सक्ने आशंका ।

फागुन २९

संविधानसभा विवाद समाधान उपसमितिको बैठक । शान्ति र संविधानमा छलफल । कांग्रेस र एमालेद्वारा शान्ति प्रक्रिया अघि बढेपछि मात्र संविधान निर्माण अघि बढाउनु पर्नेमा जोड । विवादित विषयमा प्रवेश नगरी बैठक स्थगित ।
राज्यद्वारा बेपत्ता पारिएका परिवार समाजद्वारा आन्दोलनका कार्यक्रम घोषणा । आफ्ना माग पूरा नभए संविधानसभा, माओवादी पार्टी कार्यालय लगायतमा धर्ना दिने चेतावनी ।
पार्टी एकताका लागि एमाले र मालेबीच वार्ता । वार्तामा एमालेका वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल, महासचिव ईश्वर पोखरेल, घनश्याम भुसाल र मालेका तर्फबाट सीपी मैनाली, एनपी आचार्य, डम्बर श्रेष्ठ लगायतका नेता सहभागी ।
प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई गोरखामा । शान्ति र संविधानका लागि अन्तिम प्रयास भइरहेको दाबी । विवादित विषयमा प्रगति भइरहेको भनाइ ।

फागुन ३०

सेना समायोजन विशेष समितिको बैठक । प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईले पेश गरेको सेना समायोजनको प्रस्ताव सात बुँदे सहमति, प्रचलित कानून र अहिलेसम्म भएका सबै सहमति विपरित भएको कांग्रेस र एमालेको आरोप ।
व्यवस्थापिका संसदको राज्य व्यवस्था समितिको बैठक । विना भिसा विदेश जाने पयर्टन तथा उडडयन लोकेन्द्रबहादुर विष्ट प्रकरणबारे प्रधानमन्त्रीसँग स्पष्टीकरण लिने निर्णय ।
माओवादी उपाध्यक्ष मोहन बैद्य पक्षद्वारा प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईको राजीनामा मागलाई अघि बढाउने निर्णय । सचिव सीपी गजुरेलद्वारा स्थायी समितिको बैठक बोलाउन पार्टी अध्यक्ष दाहालले आलटाल गरेको आरोप ।
संविधानसभा अध्यक्ष सुवास नेम्वाङद्वारा युगान्डामा हुने अन्तरव्यस्थापिका संघको बैठकमा नजाने निर्णय । संविधान जारी गर्ने समय नजिक आएकाले भ्रमण रद्द गरेको भनाइ ।
संविधानसभा अध्यक्ष सुवास नेम्वाङ र मुख्य दलका प्रमुख सचेतकहरुबीच छलफल । संविधान निर्माण प्रक्रिया छोट्याउने सहमति ।

चैत्र १

माओवादीका पूर्व लडाकुहरुद्वारा दाङमा राष्ट्रिय भेला । जनमुक्ति सेनालाई केन्द्रीकृत गर्ने भेला आयोजना गरिएको महासचिव राम वहादुर थापाको भनाइ ।
अन्तर्राष्ट्रिय महिला दिवसका अवसरमा महिला सभासद्हरुको सञ्जालद्वारा राजधानीमा कार्यक्रम । माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल, कांग्रेस सभापति सुशील कोइराला र एमाले अध्यक्ष झलनाथ खनालाद्वारा नागरिकतामा महिलालाई विभेद नगर्ने प्रतिवद्धता ।
संविधानसभा कार्य व्यवस्था परामर्श समितिको बैठक । संविधानमा विवादित विषयमा सहमति खोज्नका लागि दश दिन थप्ने निर्णय ।
एमाले स्थायी समितिको बैठक । शान्ति प्रक्रियालाई चाँडै टुंगो लगाउन समायोजनको काम पूरा गरी शिविर खाली गर्नुपर्नेमा जोड । प्रधानमन्त्रीको प्रस्तावप्रति असन्तुष्टि व्यक्त ।

चैत्र २

एमाले संसदीय दलको बैठक । शान्ति र संविधान निर्माणमा लाग्नका लागि सरकारलाई दबाब दिने निर्णय । संविधान जारी नहुँदासम्म नेताहरुलाई विदेश नजान निर्देशन ।
माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईद्वारा माओवादी लडाकुका कमाण्डरहरुसँग छलफल । सहायक रथी भन्दा तलमा सम्झौता नगर्न नेतृत्वलाई सुझाव ।
माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र उपाध्यक्ष एवं प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई पक्षीय स्थायी समिति र केही पोलिटब्यूरो सदस्यसँग छलफल । बैद्य पक्षले छुट्टै भेला गरेकोमा आपत्ति । बैद्य पक्षले विरोध गरेपनि शान्ति र संविधान निर्माण प्रक्रियालाई अघि बढाउने सहमति ।

चैत्र ३

मन्त्रिपरिषद्को बैठक । माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालका छोरा प्रकाश दाहाल सहितको ११ सदस्यीय टोलीलाई दुई करोड रुपैयाँ दिने निर्णय ।
माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल, प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई र वाइसियलका नेताहरुको बैठक । पूर्व लडाकु वाइसियललाई आर्थिक प्याकेज वितरणका लागि तयारी गर्न लडाकुका डेपुटी कमाण्डर चन्द्रप्रकाश खनाल, वाइसियल संयोजक गणेशमान पुन र सभासद् उमा भुजेल रहेको समिति गठन ।
सेना समायोजन विशेष समितिको बैठक । प्रधानमन्त्रीको प्रस्तावमा दर्जा, मापदण्ड, ढाँचाँ लगायत सात बुँदे सहमति र शान्ति प्रक्रिया विरोधी रहेको कांग्रेस र एमालेको आरोप ।

चैत्र ४

राष्ट्रपति डाक्टर रामवरण यादवद्वारा माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल, कांग्रेस सभापति सुशील कोइराला, एमाले अध्यक्ष झलनाथ खनाल र संयुक्त मधेशी लोकतान्त्रिक मोर्चाका विजयकुमार गच्छदारसँग राष्ट्रपति निवासमा भेट । शान्ति र संविधानको काम बेलैमा सक्न सुझाव ।
माओवादीका उपाध्यक्ष मोहन बैद्य पक्षद्वारा राजधानीमा पत्रकार सम्मेलन । प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईको राजीनामा माग । संविधानका राख्नु पर्ने भन्दै २० बुँदा सार्वजनिक ।
प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराईद्वारा साना राजनीतिक दलहरुसँग परामर्श । लचकता अपनाएर भएपनि शान्ति प्रक्रिया अघि बढाउन प्रधानमन्त्रीलाई साना दलको आग्रह ।