gototopgototop

Alliance for Social Dialogue

:: संक्रमणकालमा नेपाल संविधान निर्माण प्रक्रिया अन्य विश्लेषणात्मक लेखहरु
बिश्लेषणात्मक लेखहरु
सभासदका अनुभव आ–आफ्नै

डाउनलोड गर्नुहोस्

नेपालको संविधानसभाको बनोट रङ्गीचङ्गी खालको छ । यसले फरक फरक जाति, धर्म, सम्प्रदाय, वर्ग, क्षेत्र र लैङ्गिक अनुहारहरुको प्रतिनिधित्व गरेको छ । त्यसैले यसलाई ‘रेन्बो एसम्बली’ पनि भन्न सकिन्छ । फरक चेहेरा, विविध भाषा र भेषभूषामा सभासदहरु संविधानसभाको बैठकमा प्रस्तुत् हुन भइरहेका छन् । यसरी फरक पृष्ठभूमिमा देशका विभिन्न भागबाट २०६४ चैत २८ मा सम्पन्न संविधानसभाको निर्वाचनमा विजयी भई सभासदहरु संविधान लेख्ने धोको बोकेर राजधानी छिरेका हुन् । चाहे ती प्रत्यक्ष निर्वाचनबाट आएका हुन् या समानुपातिक सिटमा परेका किन नहुन् सबैको लक्ष्य एउटै थियो संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपालको संविधान लेख्ने । यही उद्देश्य लिएर संविधानसभाको पहिलो बैठक (२०६५ जेठ १५) मा ६०१ जना सभासद उपस्थित थिए । पछि यो संख्या फेरबदल भईरह्यो । अहिले यो संख्या ५९४ रहेको छ । तर पहिलो दिन जुन उल्लास र उमंग लिएर उनीहरु नयाँबानेश्वरस्थित संविधानसभा भवनमा छिरेका थिए त्यो उल्लास, उमंग, जोश र क्रान्तिकारिता विस्तारै मत्थर देखियो । क्रमशः सभाको तीनवर्षे कार्यकाल अथार्त् १०९ औँ बैठकसम्म आइपुग्दा त्यो जोश यति कमजोर भयो कि उनीहरु हाँसो र खिल्लीका पात्र बने ।

थप जानकारी...
 
उच्च स्तरीय कार्यदल: मुख्य विषयमा सहमति जुटाउन असफल

डाउनलोड गर्नुहोस्

झिनामसिना बाहेक संविधान लेखनकार्यमा गाँठो परिरहेका मूलभूत विषयमा उच्च स्तरीय कार्यदलले खासै सहमति जुटाउन सकेन । माओवादी अध्यक्ष पुयपकमल दाहालको नेतृत्वको कार्यदलले सत्ताईसवटा बैठक गरी संविधान लेखनमा देखिएका केही विषयमा सहमती गर्न त सफलता प्राप्त गर्यो तर दुईदुई पटक समय थप्दा पनि जिम्मेवारी पूरा नगरी अनिश्चयको गर्भमा विलुप्त भयो ।
नयाँ संविधान लेखनकार्यमा देखिएका विषयगत विवाद टुंग्याउनका लागि २०६७ असोज २५ गते विभिन्न दलका शीर्षनेताहरु सम्मिलित सात सदस्यीय उच्चस्तरीय कार्यदल गठन गरिएको थियो । २७ दलको सहभागितामा गठित उक्त कार्यदलको संयोजकमा माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’लाई तोकियो । कांग्रेस संसदीय दलका नेता रामचन्द्र पौडेल, एमाले अध्यक्ष झलनाथ खनाल, फोरम अध्यक्ष उपेन्द्र यादव, मजदुर किसान पार्टी अध्यक्ष नारायणमान विजुक्छे, प्रजातान्त्रिक समाजवादी दल अध्यक्ष प्रेमबहादुर सिंह र संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्चकी रुक्मणि चौधरी सदस्य थिए ।
कार्यदलको सहयोगीका रुपमा कांग्रेसका रमेश लेखक, एमालेका भरतमोहन अधिकारी, माओवादीका देव्रप्रसाद गुरुङ, फोरमका रत्नेश्वरलाल कायस्थ, नेमकिपाका सुनील प्रजापतिका साथै अन्य साना दलवाट प्रेमबहादुर सिंह, र रुक्मणि चौधरीलाई छानियो । तर, कार्यदल गठन प्रक्रिया र दलीय सहभागितालाई लिएर शुरुमै विवाद देखियो ।

थप जानकारी...
 
खेर गएका नौ महिना

डाउनलोड गर्नुहोस्

नौ महिनामा संविधानसभाको पा“चवटा मात्र बैठक बसे । संविधान निर्माणमा बहस र छलफल बाहेक ती बैठकले कुनै उपलब्धी हासिल गर्न सकेनन् । थपिएको एक वर्षमा अब तीन महिना मात्र बा“की छ । संविधान लेखन कार्य चाहि“ एक वर्ष अघि जहा“ थियो अहिले पनि त्यहीं छ । संविधानको मस्यौदा तयार गर्ने जिम्मेवारी पाएको संवैधानिक समितिका सभापति नीलाम्बर आचार्यका शब्दमा, ‘संविधान लेखनकार्यमा एक वर्ष अघि हामी जहा“ थियौ“ अहिले पनि त्यही“ छौ“ ।’

थप जानकारी...
 
संविधान निर्माणमा राष्ट्रपतिको चासो र चिन्ता

डाउनलोड गर्नुहोस्

नेपाली राजनीतिमा संक्रमणकाल लम्बिने स्पष्ट संकेतहरू देखिन थालेका छन् । राजनीतिका खेलाडीहरूबीच एकले अर्कालाई निषेध गरेर अगाडि बढ्ने होडबाजी चलेको देखिन्छ । अन्तर दलीय र दलहरूमा आन्तरिक विवादले चरम रूप ग्रहण गरेको छ । नेतृत्व तहमा बढ्दै गएको आपसी अविश्वास, शंका र द्धैध चरित्रका कारण उनीहरूप्रति जनविश्वास कमजोर बन्दै गएको छ । संक्रमणकाललाई सहज अवतरण गराउनका लागि सबैलाई मान्य हुने नेतृत्वको खडेरी देखा परेको छ ।

थप जानकारी...
 
शान्ति र संविधानमा काँग्रेसको जागरण अभियान

डाउनलोड गर्नुहोस्

संविधानसभाले पूर्व घोषित समयअनुसार २०६७ साल जेठ १४ गतेसम्मा संविधान जारी हुन सकेन । त्यसपछि दलहरुले संविधान निर्माणका लागि एक वर्ष थप गरे । २०६८ साल जेठपछिका नौ महिना भइसक्दा पनि संविधान निर्माण प्रक्रिया सहज रुपमा अघि बढेन । दलहरुबीच भएका अन्तरविरोध र आशंकाले थप गरिएको समयमा मात्र होइन, संविधान निर्माणप्रति नै संशय सिर्जना भयो ।

थप जानकारी...
 


पृष्ठ 1 मध्ये 8